„Prąd z elektrowni zawodowych potrzebny jeszcze długo”. Po obradach Sekcji Górnictwa

Magazyn Zmiany, październik/02

Historyczne spotkanie po wielu latach. W dniach 3 -4 października br. w Bełchatowie spotkały się – Rada Sekcji Górnictwa OZZZPRC oraz nowo powstała Sekcja Elektrowni Węgla Brunatnego OZZZPRC.

Energetycy dokonali wyborów władz Sekcji. – Gratuluję wyboru wszystkim kolegom z Sekcji, szczególnie Przewodniczącemu Piotrowi Wojnarowi
(ZZPRC Elektrownia Bełchatów), wice-Przewodniczącemu Grzegorzowi Rauchfleischowi (MZZ PRC ZE PAK S.A.) oraz Jackowi Sionkowskiemu (ZZPRC Elektrownia Bełchatów). Liczę na zaangażowaną współpracę, szczególnie z kolegami z Elektrowni w Bełchatowie, w tak trudnym czasie dla naszego regionu, jakim jest „planowana transformacja energetyki” – mówi przewodniczący Sekcji Górnictwa Adam Blada.

Podczas posiedzenia Rady Sekcji, górnicy omówili bieżącą sytuację w ZZPRC „RUCH” KWB „Konin”, ZZPRCPS KIZChS Siarkopol w Grzybowie, ZZPRC przy Kopalni Soli „ Kłodawa” oraz ZZPRC KWB Bełchatów. – W naszych zakładach, pewnie w innych grupach kapitałowych również, pomimo różnic branżowych, perspektywy nie są optymistyczne – przyznaje Adam Blada, wspominając m.in. o Siarkopolu. – Nasi koledzy, w odpowiedzialności za załogę i jej miejsca pracy, ograniczyli czasowo przywileje wynikające ze zbiorowego układu pracy. Dobre wieści dla kolegów z „siarki” są jednak takie, że stabilizują się ceny ich surowca na rynkach światowych, co daje nadzieję na dalsze funkcjonowanie kopalni i utrzymanie miejsc pracy – dodaje Adam Blada.

W ZE PAK koledzy czekają na wprowadzenie w życie ustawy osłonowej, której zapisy pozwolą uruchomić osłony socjalne dla pracowników. Program ten już niedługo powinien być realizowany. – Zobaczymy, jak ta realizacja będzie wyglądać od strony technicznej. Mam na myśli zarządcę rozliczeń jako wykonawcę i Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który jest instytucją potwierdzającą wydaniem zaświadczenia możliwość udziału pracownika w tym programie osłonowym – wyjaśnia Adam Blada.

W KWB Bełchatów, po aktualizowanych dokumentach, Krajowym Planie na Rzecz Energii i Klimatu, wyłożonym do konsultacji społecznych; dokument ten ma wskazać kierunki realizacji gospodarki zeroemisyjnej na poziomie krajowym oraz Terytorialnym Planie Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego – dokumencie bardzo ważnym dla kopalni i elektrowni w Bełchatowie, coraz wyraźniej wybrzmiewa, że wynikające z tych dokumentów ograniczenia w wydobyciu węgla brunatnego, a co za tym idzie, produkcji energii elektrycznej z bełchatowskiej elektrowni,
to bardzo realne zagrożenia dla tych zakładów a w konsekwencji dla załóg – w dalszej konsekwencji dla regionu. – Polska energetyka jest w trakcie zmian; to proces nie do zatrzymania, tylko nie dokonujmy rewolucji – ten proces musi się dokonać w drodze ewolucji. W jeszcze obecnym kształcie nasz system energetyczny, dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju, potrzebuje elektrowni zawodowych – mam wrażenie, że wszyscy o tym wiedzą ale nikt głośno tego nie wypowiada, że podstawą funkcjonowania gospodarki każdego kraju jest stabilna energia elektryczna i dopóki nie będziemy dysponować w systemie energetycznym energią z elektrowni atomowych, nie możemy mówić o niezależności energetycznej – wyjaśnia Adam Blada.

Przewodniczący Sekcji Górnictwa OZZZPRC uczestniczył ostatnio w wyjazdowym posiedzeniu sejmowej Podkomisji stałej ds. Sprawiedliwej Transformacji. Jak relacjonuje, ostatnie posiedzenie, w głównej mierze dotyczyło sytuacji w województwie śląskim, choć nie zabrakło informacji z pozostałych regionów dotkniętych skutkami likwidacji zakładów górniczych, bądź planowanych w dłuższej perspektywie.
Wszędzie słychać to samo – realizacja środków z funduszy UE z przedziału 2021-2027 dzieje się z różnym skutkiem. Słychać też obawę ze strony związków zawodowych o przyszłość – przyszłość swoją, rodzin i najważniejsze, miejsca pracy– podsumowuje Adam Blada.

Magazyn Zmiany, grudzień/08

Ostatnie 12 miesięcy podsumowuje przewodniczący Sekcji Adam Blada.

Sekcja Górnictwa OZZZPRC zrzesza pięć organizacji:

1. Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego Kopalni Węgla Brunatnego  Bełchatów
2. Niezależny Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego „RUCH” Kopalni Węgla Brunatnego „Konin”
3. Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego przy Kopalni Soli „Kłodawa”
4. Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego Przemysłu Siarkowego KiZCHS „Siarkopol” w Grzybowie
5. Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego Petrobaltic

W bieżącym roku spotkaliśmy się , na posiedzeniu Sekcji, przy okazji Krajowego Zjazdu Delegatów we wrześniu. Nie zmienia to faktu, że pozostajemy w stałym kontakcie, przy wykorzystaniu komunikacji elektronicznej. Może to i czasami lepiej, mając na względzie dynamiczną sytuację epidemiczną w kraju.

Transformacja, NABE, polityka klimatyczna, pakiety emisyjne, PEP 2040, Fit for 55 i jeszcze wiele, wiele innych ważnych spraw

Hasła, które odmieniane były, nie tylko w bieżącym roku i pewnie jeszcze długo będą, we wszystkich możliwych przypadkach, zarówno przez energetyków, jak i górników węgla brunatnego. Większa część  bieżącego roku angażowała nas w kierunku wypracowania dokumentów, które zabezpieczą interesy pracowników podmiotów planowanych do wydzielenia ze spółek energetycznych, PGE, Enea, Tauron a także,
do zaangażowanych w prace, do zabezpieczenia interesów pracowników
z GK ZE PAK. Wynikiem ogromnej ilości spotkań, wspólnie energetyków i górników węgla brunatnego, skupionych zarówno w Zespołach Trójstronnych Rady Dialogu Społecznego ds. Branży Węgla Brunatnego, ds. Energetyki, Społecznej Radzie Konsultacyjnej Branży Węgla Brunatnego, Społecznej Radzie Konsultacyjnej Branży Energetyki, w Centralach, na forum OZZZPRC i jeszcze wielu innych, są wypracowane dokumenty, które są procedowane ze stroną rządową. Aktualnie, nad przedstawionym stronie rządowej, wypracowanym projektem Umowy Społecznej, pracują wspólnie bądź odrębnie zespoły problemowe. Prace trwają.

Z organizacji

W KWB Bełchatów mijający rok kończymy podpisanym porozumieniem płacowym, porozumieniem etatyzacyjnym na rok bieżący, z optymistyczną perspektywą stanu załogi w roku przyszłym. Pomimo wielu trudności i wielu różnic, wynikających z charakteru poszczególnych linii biznesowych, wszystko wskazuje na wolę stron do podpisania, jeszcze w tym roku, porozumienia w wielozakładowym sporze zbiorowym, trwającym w PGE od listopada ubiegłego roku.

PGE GiEK S.A., którego aktualnie jesteśmy jednym z oddziałów, ma być Spółką Integrującą wszystkie podmioty z aktywami węglowymi; planowane jest odkupienie przez Skarb Państwa wszystkich aktywów węglowych od Grup Energetycznych PGE, Tauron i Enea oraz „ wrzucenie” ich do nowo powstałego podmiotu, na bazie właśnie, PGE GiEK S.A., pod nazwą Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE). W planach rządowych nowy podmiot ma być samowystarczalny (?)

Praktycznie, i widać to gołym okiem, ma być prowadzona eksploatacja przez duże E, jak widać w chwili obecnej. W planach rządowych mają być dokonywane tylko inwestycje i modernizacje konieczne do utrzymania sprawności eksploatowanych urządzeń. Jak długo (?)    

W Kopalni Soli „Kłodawa” S.A. w Kłodawie; analiza zjawisk i procesów zachodzących w 2021r w obszarze pracy, wynagrodzeń i podstawowych obowiązków, związanych z prowadzeniem związku zawodowego ZZPRC przy Kopalni Soli „Kłodawa”, mimo sytuacji, w jakiej się znajdujemy w Polsce, jest dość dobra. Z początkiem drugiego kwartału wywalczono podwyżki wraz z innymi składowymi. Obserwowana tendencja wzrostu sprzedaży soli pozwoliła kopalni osiągnąć wzrost wyniku finansowego oraz nakładów inwestycyjnych. Zarówno dla związku, jego członków, pracowników i dla samej kopalni można zaliczyć rok 2021 do udanych.

W LOTOS Petrobaltic planowane są rozmowy na temat regulacji płacowych. Rozmowy maja zacząć się w połowie stycznia przyszłego roku. Tutaj najważniejszym, flagowym (?) projektem PKN Orlen jest fuzja  z  LOTOS, w tym Spółek, oraz PGNiG.

W KiZChS „ Siarkopol” w Grzybowie na uwagę zasługuje problem wyczerpujących się aktualnie eksploatowanych złóż siarki. Perspektywicznymi są złoża Rudniki oraz Baranów Sandomierski, gdzie to ostatnie złoże jest postrzegane, z uwagi na kolizję z zamkiem i jego infrastrukturą współnależącą, jako mało prawdopodobne. Dodatkowo, przeciw eksploatacji złoża, jest sama rzeka Wisła, na której przeciwległym brzegu znajduje się planowane złoże w Baranowie Sandomierskim. Kolejnym problemem, dla KiZChS „ Siarkopol” są ceny siarki, na rynkach światowych destrukcyjnie wpływające na kondycję finansową przedsiębiorstwa.

Na koniec tej karkołomnej oceny; wybaczcie proszę nieudolność redakcyjną; chciałbym, w imieniu Sekcji Górnictwa OZZZPRC wszystkim razem i z osobna złożyć, z okazji nadchodzących Świąt Narodzenia Pańskiego najserdeczniejsze życzenia. Życzę Wszystkim dużo, dużo zdrowia, radości, wszelkiej pomyślności. Niech Te Święta będą dla Was rodzinne, pełne wiary i nadziei w lepsze jutro. Znajdźcie moc wymarzonych prezentów pod choinką. Niech nadchodzący Nowy 2022 Rok przyniesie Nam Wszystkim lepsze jutro.

Z górniczym pozdrowieniem,
Szczęść Nam Wszystkim Boże!

Magazyn Zmiany, grudzień/10

Adam Blada, przewodniczący sekcji Górnictwa

Sekcja Górnictwa zrzesza pięć organizacji:

1. Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego Kopalni Węgla Brunatnego  Bełchatów
2. Niezależny Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego „RUCH” Kopalni Węgla Brunatnego „Konin”
3. Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego przy Kopalni Soli „Kłodawa”
4. Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego Przemysłu Siarkowego KIZCHS „Siarkopol” w Grzybowie
5. Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego Petrobaltic

Wszystkie reprezentują przemysł wydobywczy, zaczynając od węgla brunatnego, poprzez sól i siarkę, aż do platform wiertniczych, związanych z wydobyciem ropy naftowej. Rok kończymy w kiepskich nastrojach.

W 2019 roku w Komisji Europejskiej opublikowano Europejski Zielony Ład, którego celem jest osiągnięcie przez UE do 2050 r. neutralności klimatycznej. Polska poparła ten cel, mimo wyższej, niż w większości krajów członkowskich, zależności krajowej energetyki od węgla. Aktualne założenia polityki Zielonego ładu co do redukcji emisji spalin – zwiększenie z obecnego poziomu 40 % do 55 % ograniczenia emisji CO₂ do atmosfery do roku 2030 w stosunku do 1990r. – wymuszają szereg działań odejmowanych przez kraje członkowskie UE.

Dodatkowo, ciągle rosnące ceny uprawnień do emisji CO₂, (obecna cena to około 30 EUR/Mg), a co za tym idzie spadającą opłacalnością energetyki węglowej, są czynnikiem działającym destrukcyjnie na branżę energetyczną, z którą m.in. kopalnie węgla brunatnego są ściśle powiązane. Analitycy podają, że już na poziomie 2030 r. cena uprawnień do emisji może osiągnąć wielkość 70 EUR/Mg. Tak szybki wzrost cen spowoduje, że przemysł energochłonny w naszym kraju stanie w obliczu trwałej nierentowności i będzie jednoznacznym powodem do likwidacji wielu sektorów przemysłu. Widmo katastrofy zajrzy realnie „w oczy” w energetyce opartej na węglu, kopalniom węgla kamiennego i brunatnego, przemysłowi stalowemu, cementowemu czy chemicznemu.

O sytuacji i potrzebie transformacji, nieuniknionej transformacji, szeroko rozumianego sektora energetycznego w Polsce, mówi się szerzej i trochę bardziej szczegółowo, w dokumencie Polityka Energetyczna Polski 2040, którego tegoroczna aktualizacja pozbawiona została konsultacji społecznych.

W branży nie ustają rozmowy na temat przejęcia Lotosu przez Orlen. 27 lutego 2018 roku działania Skarbu Państwa reprezentowanego przez ówczesnego Ministra Energii Krzysztofa Tchórzewskiego oraz Prezesa PKN Orlen S.A. Daniela Obajtka, doprowadziły do podpisania listu intencyjnego w sprawie rozpoczęcia procesu przejęcia kontroli kapitałowej przez PKN Orlen nad Grupą Lotos.

Miesiąc lipiec i sierpień 2020 roku to:

• warunkowa zgoda Komisji Europejskiej dla PKN Orlen na przejęcie Grupy Lotos. Określone warunki te, stwarzają możliwość dalszego rozwoju połączonego koncernu w obszarze wydobycia, produkcji, logistyki i sprzedaży detalicznej oraz hurtowej w całej Europie.
• PKN Orlen podpisuje porozumienie ze Skarbem Państwa i Grupą Lotos dotyczące realizacji transakcji nabycia akcji gdańskiej grupy, a w konsekwencji przejęcia nad nią kontroli kapitałowej.

Powyższe działania prowadzą do rozpoczęcia procesu rozmów ze stroną społeczną w celu określenia zasad przejmowanej Spółki w zakresie wszystkich aspektów spraw pracowniczych. Proces trudny i długi, skomplikowany na wielu poziomach uprawnień pracowniczych, nadal trwa.

Dla „Siarkopolu” w Grzybowie rok 2020 był kolejnym trudnym. Problemy wynikają z niskich cen siarki na rynkach światowych. Trudności potęguje wzrost kosztów funkcjonowania, czyli znaczny wzrost cen ciepła, energii elektrycznej. W sektorze przetwórczym siarki dało się odczuć wpływ pandemii koronawirusa. Zmniejszona produkcja w przemyśle oponiarskim, wywołana przestojami, przełożyła się na wynik tego sektora, który ściśle współpracuje z branżą motoryzacyjną. Jednak, na najbliższe lata, najważniejszym celem pozostaje budowa nowej kopalni siarki.

W Kopalni Soli w Kłodawie rok 2020 upłynął przede wszystkim pod znakiem koronawirusa. Pandemia postawiła kopalnię na głowie. Nie tylko utrudniła życie codzienne, ale także zamroziła sprzedaż soli drogowej, które jest najważniejszym produktem. Pomimo wszelkich trudności, kopalnia radziła i radzi sobie stosunkowo dobrze, tak pod względem zatrudnienia jak i płac.

Nad branżą węgla brunatnego wiszą czarne chmury. W trudnej sytuacji znajduje się ZE PAK (kończące się zasoby węgla oraz brak koncesji na rozpoczęcie eksploatacji Złoża Ościsłowo). Ostatecznie podjęto decyzję
o rezygnacji z budowy Odkrywki Ościsłowo Transformacja regionu zakłada inwestycje w OZE- w 2030r. – 100 % produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Dodatkowo rozwój technologii wodorowej. Tak wygląda sytuacja w założeniach projektu. A rzeczywistość? Czy tak jest naprawdę? Wspomnę tylko, ZE PAK to około 4 tys. osób zatrudnionych łącznie. Spółka jest w trakcie realizacji zwolnień grupowych. To osobisty dramat wielu pracowników kopalni Konin, który boleśnie dotknie wiele rodzin w tym górniczo-energetycznym regionie.

Bardzo podobny „scenariusz” ma być przygotowany, w ramach Programu Sprawiedliwej Transformacji, dla regionu Bełchatowa (Kopalni i Elektrowni Bełchatów) czy Bogatyni (Kopalni i Elektrowni Turów). Niestety, szczegóły jak dotąd nie są jeszcze znane. Rząd RP nie przedstawił ŻADNYCH formalnych decyzji czy procesu legislacyjnego zmierzającego do określenia przyszłości tej części energetyki zawodowej opartej na węglu brunatnym. Znana jest jedynie Strategia Grupy, zgodnie z którą, cytując Wojciecha Dąbrowskiego, Prezesa PGE „do 2030 roku udział energii odnawialnej w portfolio grupy wzrośnie do 50 proc., a emisja dwutlenku węgla zmniejszy się o 85 proc., natomiast do 2050 roku grupa zamierza osiągnąć zerową emisję CO2 netto i zapewnić swoim klientom w 100 proc. „zieloną energię”.

Tak wygląda zaprezentowany, „ambitny” plan Grupy PGE. Dodatkowo, zgodnie z jego założeniami, wszystkie aktywa węglowe Grupy PGE mają być wydzielane do innego podmiotu. Do jakiego? Na jakich zasadach? Źródła podają, że do  Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego.

Co do przyszłości kopalń węgla brunatnego, w projekcie Polityki Energetycznej Polski do 2040 r., Ministerstwo Klimatu decyzje eksploatacji strategicznych złóż węgla brunatnego, jakim dla Kopalni Bełchatów jest Złoczew, pozostawia do wyłącznej decyzji inwestora. Ten już określił swoje stanowisko – inwestycja w Złoczew jest całkowicie nieopłacalna. Powróci kiedyś do niej, może za 100 lat…

Sytuacja polskiej energetyki jest niezwykle trudna. Jedno jednak jest pewne – „jedziemy na tym samym wózku” co koledzy z Grupy Tauron i Enea. Jesteśmy razem w branży górniczo-energetycznej. W końcu węgiel, z zasobów kopalń, w lwiej części, stanowi surowiec energetyczny. Dlatego mówiąc o przyszłości węgla w Polsce warto wziąć pod uwagę bezpieczeństwo energetyczne, czyli dostawy energii elektrycznej 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, niezależnie od pory dnia, roku, bez względu na warunki atmosferyczne. Takie są zalety energetyki zawodowej opartej na węglu.

Niezależnie, ale współistniejąco z tzw. transformacją sektora, toczy się batalia wielozakładowego sporu zbiorowego w Grupie Kapitałowej PGE w sprawie braku realizacji przez Pracodawców Grupy porozumień zbiorowego prawa pracy, m.in. w zakresie etatyzacji, określenia zasad regulacji wynagrodzeń. Podkreślić należy, że porozumienia te zawierane zostały w nieodległej przeszłości – już pod rządami tzw. zjednoczonej prawicy – jako porozumienia kończące spory zbiorowe. Stały się źródłem prawa pracy. Dziś to prawo jest bezczelnie łamane w imię działań ludzi, którzy rządzą krajem z „prawem i sprawiedliwością” na sztandarach. W obecnej chwili jesteśmy po referendach strajkowych w Grupie PGE z bardzo małą szansą, nikłą perspektywą dojścia do porozumienia. Bomba tyka.

zdjęcie ilustracyjne; fot. pixababy