Niewygasający charakter emerytur pomostowych – tak wyglądały prace

Magazyn Zmiany, marzec/08

Przedstawiciele RDS, w tym nasi działacze, którzy od samego początku zabiegali o likwidację wygasającego charakteru emerytur pomostowych, nadal pracują nad katalogiem prac, których wykonywanie gwarantowałoby uzyskanie świadczenia.

Nad tym, by emerytury pomostowe nie były wygasające, od ponad dekady lat zabiegali związkowcy z różnych organizacji, w tym także OZZZPRC. Ostatecznie sukces został przypisany jedynie jednej centrali – która po „ustawce”, w błysku fleszy, podpisała porozumienie z rządem w tej sprawie.

Wygasający charakter świadczenia został uchylony wraz z uchwaleniem ustawy  z dnia  28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1667). Dostęp do świadczenia dostało wtedy 1,3 mln pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach po 1 stycznia 1999 r. Ale to nie kończy starań działaczy, którzy chcą rozszerzyć katalog uprawnionych do pomostówki.

W RDS przy grupie ubezpieczeń społecznych, z inicjatywy Krzysztofa Kisielewskiego, rok temu powstała grupa robocza ds. emerytur pomostowych. Od stycznia 2023 r. grupa spotkała się 5 razy, analizując katalog zawodów, których przedstawiciele mogliby także zostać objęci świadczeniem:

• pracowników Lotniskowych Służb Ratowniczo-Gaśniczych (LSRG),
• kuratorów sądowych,
• operatorów kontroli bezpieczeństwa (straży ochrony lotniska),
• automatyków kolejowych,           
• dróżników przejazdowych,
• prac wykonywanych przez Inspektorów Transportu Drogowego,
• prac wykonywanych w spalarniach odpadów (w zakładach termicznego przekształcania odpadów   komunalnych w energię elektryczną cieplną) przez operatorów nastawni Spalarni Odpadów Komunalnych,
• prac wykonywanych w przemyśle gumowym, spełanijących kryteria pracy  w szczególnych warunkach, wymienione w pkt 11 zał. nr. 1 do ustawy o emeryturach pomostowych,
• prac wykonywanych przez listonoszy

Magazyn Zmiany, czerwiec/02

„Skandaliczny udział w wyreżyserowanym przez siebie teatrze” – m.in. takimi słowami przedstawiciele reprezentatywnych central związkowych komentują podpisane w Stalowej Woli porozumienie między rządem a Solidarnością. Przypomnijmy – chodzi o zniesienie zapisu o wygasającym charakterze emerytur pomostowych.

 „Najważniejsi są pracownicy, to oczywiste, ale nie możemy przymykać oczu na sposób, w jaki do tego “porozumienia” doszło. Po raz kolejny rządzący pokazali, że za nic mają dialog społeczny i nie szanują prawa. Premier podpisuje porozumienie z organizacją – ale tylko jedną z wielu, łamiąc tym samym ustawę o RDS, która jest konstytucją dialogu społecznego w Polsce. Konstytucji się nie łamie” – mówił lider OZZZPRC Krzysztof Kisielewski, przypominając, że przepisy mówią m.in. o równym traktowaniu partnerów społecznych.

„Podpisane w Stalowej Woli porozumienie pomiędzy rządem a „Solidarnością” budzi mieszane odczucia. Z jednej strony, to zawsze lepsze niż nic. Z drugiej jednak, niesmak budzi styl, proces dojścia do ustaleń, a i sam ich efekt wydaje się daleki od oczekiwań. Przede wszystkim jednak porozumienie nie obejmuje spraw, na które od wielu lat czekają pracownicy. Pół roku rozmów, a wszystko wskazuje, że góra urodziła mysz. Co więcej, brak OPZZ przy stole negocjacyjnym spowodował, że zmarnowaliśmy szanse na korzystne rozwiązania” – napisał z kolei w oświadczeniu kierujący OPZZ Piotr Ostrowski.

Szefowa Forum Związków Zawodowych Dorota Gardias w oświadczeniu napisała, że „dalsze trwanie w iluzji nie ma sensu – to paraliżuje nasz potencjał wywierania wpływu. Powiedzmy to sobie wprost: Rząd RP pod przywództwem Pana Mateusza Morawieckiego za nic ma dialog w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (…). Nie będę atakować liderów NZZZ „Solidarność”. Oteeranie kolejnej przestrzeni polaryzacji nie przyniesie naszym Członkom żadnych korzyści. To jest zresztą symbol różnicy między nami – my nie aspirujemy do bycia częścią wojenki polsko-polskiej, albowiem nie tak postrzegamy rolę centrali związkowej. BYłoby jednak warto, gdyby Członkowie „Solidarności” mieli świadomość, że działając razem mogliśmy osiągnąć dużo więcej”

Jakie są najważniejsze zmiany w proponowanym projekcie? Wylicza mec. Paweł Jurałowicz:

najważniejszą zmianą w ustawie o emeryturach pomostowych jest uchylenie pkt 5 w art. 4. Uchylona zostanie przesłanka konieczności wykonywania prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed 1999 r., co oznacza uchylenie wygaszającego charakteru emerytur pomostowych!

Istotne i pożądane z punktu widzenia pracownika i funkcjonariusza związkowego wprowadza art.2 projektu ustawy.

W art. 477 (2) § 2. kpc wprowadzono zmianę, że uznając wypowiedzenie umowy o pracę za bezskuteczne albo przywracając pracownika do pracy, sąd na wniosek pracownika nakłada w wyroku nałożyć na pracodawcę obowiązek dalszego zatrudnienia pracownika do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, a obecnie przepis brzmi, że sąd na wniosek pracownika może nałożyć obowiązek dalszego zatrudnienia pracownika do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

Dodaje się przepis art. 755 (2) kpc – dla pracowników podlegających szczególnej ochronie przed rozwiązaniem umowy o pracę, sąd udziela zabezpieczenia przez nakazanie pracodawcy obowiązek dalszego zatrudnienia pracownika do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Podstawą udzielenia zabezpieczenia ma być tylko uprawdopodobnienie roszczenia.

Magazyn Zmiany, marzec/07

Emerytury pomostowe to jedno z kluczowych zagadnień, którym, jako OZZZPRC, się zajmujemy. Przypomnijmy – po pierwsze chodzi o wygasający charakter świadczenia, a po drugie – o poszerzenie kręgu uprawnionych do przejścia na pomostówkę.

-Zgodnie z zapowiedziami, działamy w RDS, by to zmienić. Zespół problemowy ds. ubezpieczeń społecznych, któremu przewodniczę, powołał grupę roboczą, która zajmuje się tematem. W pracach zespołu uczestniczą przedstawiciele: strony rządowej, strony związków zawodowych i strony pracodawców – wyjaśnia przewodniczący OZZZPRC Krzysztof Kisielewski.

Grupa spotkała się dwukrotnie – 24 stycznia i 13 marca, by omówić rozszerzenie katalogu uprawnionych do świadczenia. -Planujemy jeszcze jedno spotkanie,. Po nim przeanalizujemy wszystkie wnioski, które wpłynęły do zespołu i zaczniemy pracę nad oczekiwanymi przez pracowników zmianami – deklaruje Krzysztof Kisielewski.

Według wyliczeń związkowców,  przepis art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych pozbawia świadczenia nawet 1,3 mln pracowników zatrudnionych po 1 stycznia 1999 roku.

Magazyn Zmiany, październik/01

Wspólna manifestacja OPZZ i Forum Związków Zawodowych ws. emerytur pomostowych. To ważny temat, o który od lat – jako OZZPRC się upominamy.

-Chodzi oczywiście o wygasający charakter ustawy.  Zależy nam, by uprawnienie przysługiwało wszystkim pracownikom – a nie tylko tym zatrudnionym przed 1 stycznia 1999 roku i o to będziemy się w Warszawie upominać – wyjaśnia przewodniczący OZZZPRC Krzysztof Kisielewski.

Sprawa emerytur pomostowych od lat zajmuje działaczy związkowych. Dzięki ich staraniom udało się  wykreślić z ustawy obowiązek rozwiązania pracy. Wcześniej było tak, że pracownik mógł złożyć dokumenty do ZUS, gdy rozwiązał stosunek pracy. Dopiero wtedy, w trybie administracyjnym, pracownicy ZUS wniosek rozpatrywali. Bardzo często dochodziło do sytuacji, w której odmawiali przyznania emerytury pomostowej. Wtedy pracownik znajdował się w niezwykle trudnej sytuacji – był bez pracy i bez świadczenia. Nowelizacja to zmieniła, ustawodawca wreszcie przejrzał na oczy. Pracownik, by złożyć dokumenty, nie musi się zwalniać – robi to dopiero w momencie, gdy ZUS przyzna świadczenie. W przypadku decyzji odmownej, można bez przeszkód pracować dalej.

Nadal jednak pozostaje kwestia wygasającego charakteru świadczenia przez które dyskryminowanych jest 1,3 mln pracowników, którzy w obecnej sytuacji nie mogą nabyć do niego praw.

Manifestacja odbędzie się dnia 19 października 2022 roku w Warszawie. Start o godzinie 11:00. 

Magazyn Zmiany, kwiecień/08

Prezydent Andrzej Duda podpisał 5 kwietnia nowelizację ustawy o emeryturach pomostowych. Pracownicy wreszcie będą mogli wnioskować o świadczenie przed rozwiązaniem stosunku pracy. Nasi działacze zabiegali o ten zapis od lat.

– Nowelizacja ustawy zakłada, że emerytura pomostowa będzie przyznawana osobom, które o nią wystąpią jeszcze przed rozwiązaniem stosunku pracy, jeżeli spełniają pozostałe warunki niezbędne do jej uzyskania – wyjaśnia na stronach rządowych minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

Przypomnijmy, ze emerytura pomostowa jest świadczeniem okresowym, przysługującym do czasu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Mogą się o nią ubiegać pracownicy wykonujący prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, u których wraz z wiekiem bardzo istotnie zmniejsza się możliwość wykonywania pracy, związana z malejącą wydolnością psychofizyczną pracownika.

ZOBACZ, KTO NABYWAŁ UPRAWNIEŃ DO EMERYTURY POMOSTOWEJ

Nowelizacja rozszerza też kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy i daje większe możliwości pracownikom. Inspektorzy PIP będą mogli łatwiej dokonać kontroli prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a pracownicy większe możliwości złożenia skargi.

Dodatkowo nowelizacja rozszerza kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy. Będzie miała ona wyraźne podstawy prawne do kontroli prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a pracownik będzie miał większe możliwości złożenia skargi – nie tylko w sytuacji, gdy on sam nie zostanie umieszczony w ewidencji, ale również gdy stanowisko pracy, na którym wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, nie znajdzie się w prowadzonym przez pracodawcę wykazie.

Jak podkreślają działacze OZZZPRC, ustawa, mimo nowelizacji, nadal ma wygasający charakter, co należy zmienić – by wszyscy pracownicy zatrudnieni w szczególnych warunkach mogli korzystać ze świadczenia.